Forsaga
Þann 11. ágúst 1999 stofnuðu Rafmagnsveitur ríkisins (RARIK) og Eignarhaldsfélag Hveragerðis og Ölfuss ehf. Sunnlenska orku ehf. Er tilgangur félagsins að virkja jarðhita í og við Grændal, orkuframleiðsla og sala á orku.
Á árinu 1999 fékk RARIK rannsóknarleyfi til þriggja ára á 11km2 svæði í og við Grændal ofan Hveragerðis með fyrirheit um forgang að nýtingarleyfi. Við stofnun Sunnlenskrar orku ehf. sem RARIK átti 90% í (nú 100%) yfirtók fyrirtækið rannsóknarleyfið og hóf rannsóknir á svæðinu á árinu 1999.
Ósk Sunnlenskrar orku ehf. um leyfi til rannsóknarborunar og einkum veglagningu inn í dalinn var hafnað af Skipulagsstofnun og síðar umhverfisráðherra á árinu 2001. Heimild var hins vegar veitt til að bora fyrir mynni Grændals og nyrst á rannsóknarsvæðinu við Dalaskarðshnúk en endanlegur úrskurður þar kom ekki fyrr en 2004.
Árið 2003 lét Sunnlensk orka ehf. hreinsa nokkrar af átta holum sem boraðar voru í Ölfusdal um 1960 og var VGK verkfræðistofa fengin til að meta hvort unnt væri að nýta jarðhitavökvan til raforkuframleiðslu. Í greinagerð þeirra kom fram að hægt er að framleiða allt að 10 MW af raforku með vökva úr holunum.
Á árinu 2008 lét Sunnlensk orka ehf. gera athugun á því að framleiða raforku með einingum sem hægt er að fella mun betur að landslagi í Ölfusdal og virðist sú útfærsla einnig geta verið hagkvæmari.
Nýtt rannsóknarleyfi
Í febrúar 2006 sótti Sunnlensk orka ehf. um rannsóknarleyfi að nýju fyrir svæðið á grundvelli rannsóknaráætlunar sem byggði á niðurstöðum umhverfismats á árunum 2000 og 2001 og síðari rannsóknum. Þeirri umsókn var hafnað í júlí 2007 vegna vinnu við rammaáætlun.
Í mars 2010 var gefin út skýrsla um niðurstöður faghópa sem unnu að gerð rammaáætlunar 2. Þar kemur fram mun jákvæðari afstaða gagnvart Grændal en áður þar sem hann er m.a. talinn hluti af Hengilssvæðinu sem þegar hefur verið raskað.
Sunnlensk orka ehf. sótti því um rannsóknarleyfi að nýju í september 2010 og í janúar 2011 var fyrirhugað rannsóknarsvæði minnkað, því ekki þótti nauðsynlegt að bora við Dalaskarðshnúk. Eftir lögbundið umsagnarferli samþykkti Orkustofnun að veita Sunnlenskri orku ehf. sjö ára rannsóknarleyfi en það var gert þann 10. maí 2011.
Rannsóknarleyfið veitir Sunnlenskri orku ehf. óhindraðan aðgang að rannsóknarsvæðinu en félaginu ber skylda að gæta þess að framkvæmdir valdi hvorki mönnum, munum né búpeningi hættu eða skaða. Jafnframt á Sunnlensk orka að gæta þess að valda ekki mengun og spjöllum á lífríki dalsins.
Fyrirhugað er að byrja á yfirborðsrannsóknum en auk þeirra er áætlað að bora síðar eina til tvær rannsóknarborholur við mynni dalsins. Þessar holur ættu að afla upplýsinga um djúphita í jarðhitakerfinu, þrýsting og vatnslekt, jarðlög og ummyndun þeirra neðan 800-1000m dýpis. Rannsóknirnar munu sýna fram á hvort hugmyndalíkan af jarðhitakerfinu í Grændal standist og að fá úr því skorið hvort nýta megi jarðhitann þar á hagkvæman hátt til raforkuvinnslu og hvers konar iðnaðar. Verði niðurstöður rannsókna jákvæðar leggja þær grunn að gerð langtímaáætlunar um áfangaskipta virkjun jarðhitans í Grændal en talið er að unnt sé að framleiða allt að 120 MWe af raforku á svæðinu.
Ef til virkjunar kemur verður virkjað í áföngum og áhrif vinnslunnar eftir hvern áfanga notuð til að meta orkugetu og eiginleika jarðhitakerfisins af meiri nákvæmni. Ákvörðun um næstu áfanga ræðst því af viðbrögðum kerfisins.
